Büyük Loca Tüzüğü

Localar Genel Tüzüğünü yayınladığımız dosyanın devamı olarak Büyük Loca Tüzüğünü yayınlıyoruz. Devlete alternatif bir şekilde organlar kurup faaliyetlerini sürdüren Masonlar neden bu tip Komiteler kurma gereğini duyuyorlar. Sıradan bir dernek olması gereken Masonlar kendi içlerinde Yargı Organlarından tutunda, hayali meclisleriyle Devletimize alternatif olmaya çalışan bu kurumu şiddetle kınarız. İşte Masonların Büyük Loca Tüzüğü…

A) HÜR ve KABUL EDİLMİŞ MASONLAR BÜYÜK LOCASININ TEMEL PRENSİPLERİ

- Büyük Loca

Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası kendi obediyansına dahil muntazam localar içinde toplanmış hür masonlardan teşekkül eder. Merkezi İstanbul’dur. Büyük Loca Türkiye’de hür masonluğun yönetiminde yasama, yürütme ve yargılama yetkilerinin mutlak sahibi; Çırak, Kalfa ve Üstad dereceleri üzerinde tek ve paylaşılmaz otoritesi olan bağımsız masonik kudrettir. Türk Masonluğunun yönetiminde, içeride ve dışarıda kendisinden üstün veya kendisine eşit hiçbir kuvvet tanımaz. Büyük loca hür masonluğun eski landmarklarına, gelenek ve törelerine bağlıdır. bu ana prensipleri korumakla yükümlüdür. Türk Masonluğu adına muntazam büyük localarla tanışmak ve yazışmak yetkisi yalnız büyük locaya aittir.

- Masonluk Sıfatı

Masonluk sıfatı tekris yoluyla elde edilir. büyük locaya bağlı localar, medeni haklara sahip, 21 yaşını doldurmuş, hür, namuslu, iyi şöhretli ve aydın erkekleri tekris ederek üyeliğe kabul eder. Mason çocukları 18 yaşını doldurunca mason olabilirler. Hür Masonluğa bağlı olan hak ve imtiyazlar aşağıdaki hallerde kalkar;
a) Masonluğun temel prensiplerine karşı gelmek,
b) Şerefle bağdaşmayan işler yapmak,
c) Masonluğun yemin ve mükellefiyetlerini yerine getirmemek.

- Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locasının Organları

Büyük Loca:
a) Genel Kurul
b) Büyük Görevliler Kurulu
c) Haysiyet Kurulları, organları aracılığıyla idare edilir.

B) GENEL KURUL

- Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası Genel Kurulu

Genel Kurul, Büyük Locanın en yüksek mercii olup diğer organların hepsi ona karşı sorumludur. Genel Kurul aşağıdaki üyelerden teşekkül eder:
a) Eski Büyük Üstatlar
b) Büyük görevliler ve bir dönem önceki büyük görevliler
c) Locaların görevde bulunan Üstadı Muhteremleri
d) Her Loca tarafından iki yıl için seçilmiş birer delege.
Delegeler iki yılda bir Kasım ayının ilk resmi celsesinde ve seçim tarihinde üstatlıkta yedi yılını doldurmuş kardeşler arasından seçilir. Delegelerin yeniden seçilmeleri caizdir.

- Genel Kurulun Görev ve Yetkileri

a) Türk Masonluğunun yönetimi için Ritüel, Tüzük ve diğer mevzuatı müzakere ve kabul etmek, değiştirmek veya yürürlükten kaldırmak
b) Büyük Üstat ile diğer büyük görevlileri seçmek
c) Senelik mali hesapları kontrol ile üyelerin ödeyecekleri aidat miktarını tesbit ve bütçeyi tasdik etmek
d) Büyük Görevliler kurulunun raporlarını incelemek
e) Büyük Görevliler Kurulunun verdiği kararlar üzerinde ileri sürülen itirazları tetkik ederek kesin karara bağlamak
f) Gayrı menkullerle ilgili her çeşit kararlar almak ve yenilerini iktisap etmek
g) Usulüne uygun olarak gündemde yer almış çeşitli meseleler üzerinde müzakere ile karar vermek
h) Yargılama hükümlerine göre kazai faaliyette bulunmak
i) Yeni Loca açmak veya loca kapatmak
j) Yeni şube açmak veya şube kapatmak
k) Kendisine ait yetkilerden bir kısmını geçici olarak büyük görevliler kuruluna veya büyük üstada devretmek.

- Delegeler

Delegelerin kendilerini seçen locanın aktif üyelerinden olmaları şarttır. seçilen delegeler locanın aynı oturumunda o gün hazır değilseler katıldıkları ilk oturumda delegelik yeminini yaparlar. Yemin varakası bir levha ile büyük sekretere gönderilir. büyük sekreterin her sene düzenlediği “Delege Kartı” delegelere varilir. bu kartı büyük koruyucuya gösteremeyenler genel kurul toplantısına katılamazlar.

- Delegelerin Bağımsızlığı

Delegeler yalnız kendi localarına değil bütün türk masonlarını temsil ederler. bu itibarla kendi localarının görüşlerini göz önünde bulundururlar fakat gerek fikir beyan ederken, gerekse oy kullanırken bunlara bağlı kalmazlar.

- Bir Delegeliğin Boşalması

Bir Delegelik, büyük görevliler kuruluna seçilmek, ölüm, istifa veya başka bir sebeple boşaldığı taktirde o delegeyi seçmiş olan loca ilk toplantısında yeni bir delege seçer, yeminini yaptırır ve keyfiyeti büyük sekretere bir levha ile bildirerek yemin varakasını gönderir. bu suretle seçilen delege eskisinin süresini tamamlar.

- Genel Kurulun Toplanması

Hür ve Kabul edilmiş masonlar büyük locası genel kurulu her sene nisan ayı içinde büyük üstadın daveti üzerine olağan toplantısını yapar. Toplantı üstat derecesinde yapılır. Ritüeline uygun olarak açılır ve kapanır. gerektiğinde büyük üstadın, büyük görevliler kurulunun veya genel kurul üyelerinden üçte birinin yazılı talebi ile olağanüstü olarak en çok iki ay içinde büyük üstadın tesbit edeceği günde toplanır. genel kurul sebep gösterilmeksizin zamanında olağan toplantıya çağırılmayacak olursa aynı senenin mayıs ayının son cumartesi günü saat 10′da merkezde (istanbul) kendiliğinden toplanır. hazineye borcu olmayan muntazam mason üstadlar dinleyici sıfatıyla genel kurul toplantılarından hazır bulunabilirler. bunlar büyün tören üstadının kendilerine ayırdığı yerlerde otururlar.

- Genel Kurul’un Gündemi

Genel Kurulun gündemini büyük üstad tesbit eder. genel kurul toplantısından önceki ocak ayı sonuna kadar bu kurul üyelerinden en az beşte birinin yapacağı yazılı bir teklifi genel kurulun ilk olağan toplantısı gündemine almak mecburidir. büyük sekreter gündemi ihtiva eden bir davetiyeyi toplantı gününden en az 15 gün önce üyelerin eline geçecek şekilde kendilerine gönderir.

- Toplantı ve Karar Nisabı

Genel Kurulun toplanabilmesi için genel kurul üye sayısının yarıdan bir fazlasının toplantıda hazır bulunması lazımdır. müzakereler sırasında çoğunluk kalmamış olsa bile müzakerelere devam edilir ve kararlar hazır bulunanların çoğunluğu ile alınır. ancak ritüel, büyük loca tüzüğü ve localar genel tüzüğü müzakere ve değişikliklerine ait toplantılarda karar alınabilmesi için hazır bulunanların üçte iki çoğunluğu aranır.

- Genel Kurul’un Çalışma Usulü

Toplantıya başkanlık eden büyük üstat toplantıyı açar ve gündem sırasına göre çalışmaları başlatır. gündem sırası değişikliği yalnız başkan tarafından yapılabilir. Konuşmalar loca toplantılarındaki usullere göre söz isteyen bulunduğu sürece devam eder. başkan müzakereyi hızlandırmak için delegelerin konuşma süresini veya söz alanların sayısını sınırlandırabilir. usul hakkında söz istenmez. görüşülen konu üzerinde birden fazla teklif varsa hangisinin önce hangisinin sonra görüşüleceğine başkan karar verir. bu teklifler arasından en fazla oy almış olan teklif kabul edilmiş sayılır. delegelere gönderilmiş olmak kaydıyla raporların okunmamasına mevcudun 2/3 çoğunluğu ile karar verilebilir.

- Kararlar

Kararlar aksine bir hüküm yoksa açık oylama ile alınır. ancak başkanın veya hazır bulunanlardan beşte birinin isteği üzerine gizli oya baş vurabilir. kararlar alındıkları andan itibaren kesinlik kazanırlar. Bütün kararlar tersimata geçirilir. her genel kurul toplantısında bir önceki toplantı tersimatının okunup kabul edilmesi alınmış kararların doğru olarak kaydedilmiş olmaları manasına gelir.

C) BÜYÜK GÖREVLİLER KURULU

- Büyük Görevliler

Genel Kurul üyeleri aralarından büyük görevliler kurulunu iki yıl için ve gizli oyla seçerler. Büyük Görevliler Kuruluna seçilmek için aynı yılın 1 Ocak tarihinde yedi yıllık üstat olmak ve üstadı muhteremlik yapmış bulunmak şarttır.

Büyük Görevliler;
1) Büyük Üstad
2) Büyük Üstad Kaymakamı
3) Büyük Üstad Temsilcisi
4) 1. Nazır
5) 2. nazır
6) Sekreter
7) Hatip
8) Hazine Emini
9) Hasenat Emini
10) Muhakkik
11) 1.Tören Üstadı
12) 2.Tören üstadı
13) Kutsal Kitap Emini
14) Sancaktar
15) Koruyucu
16) Gözcü

Önceki Büyük Üstad, Büyük Üstadın görevi boyunca büyük görevliler kuruluna eşit haklarla ve tabii üye olarak katılır. Protokolda yeri Büyük Üstattan sonra gelir.

- Büyük Görevlilik

Büyük Görevliler Kuruluna seçeline delegenin loca delegeliği sıfatı ortadan kalkar. büyük görevlilik locada herhangi bir görevle birleşemez. loca görevlerinden birini ifa etmekte iken büyük görevli seçilmiş olanların locadaki görevleri düşer. büyük görevliler yeniden seçilebilirler.

- Büyük Görevliler Kurulunun Yetkileri

Büyük Görevliler Kurulu, Büyük Locanın yürütme organıdır.
a) Genel Kurulun verdiği yetkiler dahilinde onun işlerini yürütmek
b) Büyük Locanın yönetimi için lüzumlu gördüğü tedbir ve kararların alınması hususunda genel kurula tekliflerde bulunmak
c) Büyük Loca masraflarının tahakkuk ve amirliğini yapmak
d) Locaları teftiş etmek üzere büyük müfettişler tayin etmek
e) Haysiyet Kurullarını teşkil etmek
f) Gerekli gördüğü hallerde geçici komisyonlar kurmak ve her birinin görevlerini ve faaliyet şekillerini tespit etmek
g) İlk toplanacak genel kurulun tasvibine sunmak üzere loca açmak ve loca kapatmak
h) Locaların iç Tüzüklerini onaylamak
i) Senelik idari ve mali faaliyetini, bütçeyi her yıl sonunda hazırladığı raporlarla genel kurula sunmak

- Büyük Görevliler Kurulunun Toplantıları

Büyük Görevliler Kurulu en az 3 ayda bir defa toplanır. büyük üstadın çağrısı veya büyük görevliler kurulu üyelerinden yarıdan bir fazlasının isteği üzerine olağanüstü toplantı yapılır. toplantılarda en az 12 üyenin bulunması zorunludur. kararlar hazır bulunanların çoğunluğu ile alınır. makbul bir sebep göstermeksizin arka arkaya üç toplantıya katılmamış olan üye büyük görevinden ayrılmış sayılır.

- Gündem

Gündemi büyük üstad tespit eder. sekreter bu gündemi ihtiva eden bir davetiyeyi toplantı gününden en az bir hafta önce büyük görevlilerin eline geçecek şekilde kendilerine gönderir.

- Bir Büyük Görevin Boşalması

Büyük Görevlerden herhangi birinin ölüm, istifa veya başka bir sebeple boşalması halinde büyük üstad boşalan göreve genel kurul üyelerinden birisini vekil olarak tayin eder. ilk genel kurul toplantısında aynı vadiden yenisi seçilerek is’adı yapılır. yeni seçilen görevli yerini aldığı görevlinin süresini tamamlar.

- Yorum

Büyük Loca Tüzüğü, Localar Genel Tüzüğü ve diğer mevzuatta bulunan herhangi bir hükmün uygulanmasında tereddüt uyandığı takdirde yorumlamak yetkisi büyük görevliler kuruluna aittir.

- Vadi Yönetim Kurulları

Vadi Yönetim Kurulları her vadideki büyük görevliler kurulu üyeleri arasından ve şayet o vadide büyük görevli kurulu üyesi yoksa o vadideki en az 5 yıllık üstatlar arasından büyük görevliler kurulu tarafından seçilir. vadi yönetim kurulları üçer üyeden teşekkül eder. vadi yönetim kurulları büyük görevliler kurulundan aldıkları talimata göre çalışırlar. büyük üstad tahakkuk amiri olarak ita yetkisini vadi yönetim kurulu üyelerinden bir veya birkaçına verebilir.

- Vadilerdeki Büyük Görevli Sayısı

Önceki Büyük Üstad dışındaki 20 büyük görevli her vadide 1 ocak tarihinde büyük sekreterlik matrikül cetvellerinde belli olan üyeler sayısı ile orantılı olarak seçilir. bir vadide büyük görevli seçilebilmek için o vadide en az 3 locanın faaliyette bulunması gereklidir. bu suretle temsil edilemeyen vadilerdeki locaların idari bakımdan hangi vadiye bağlanacakları büyük görevliler kurulunca tayin edilir.

- Büyük Üstad Adaylığı

Her vadide bulunan genel kurul üyeleri şubat ayı içerisinde büyük üstadın tayin edeceği birer büyük görevlinin daveti ve başkanlığı altında toplanarak üstadı muhteremlik yapmış ve aynı yılın 1 ocak tarihinde en az 15 seneden beri üstad derecesinden olan bütün kardeşler arasından gizli oyla aday gösterirler. Oy pusulalarına birden fazla aday isminin yazılması mümkündür. Her vadide yapılan seçimler sonucunda en fazla oyu almış olan ikişer aday büyük üstad adayı niteliğini kazanır. oyların eşitliği halinde eşit oy alan adaylar arasında seçim tekrarlanır. seçim sonuçları toplantıya başkanlık eden büyük görevli tarafından şubat ayı sonuna kadar bir levha ile büyük sekreterliğe bildirilir. bu levhaya toplantıya katılanların imzalarının bulunduğu bir cetvel iliştirilir. ayrıca üstadı muhteremlik yapmış herhangi bir 15 senelik üstad şubat ayı sonuna kadar bizzat kendisini aday göstermekte serbesttir. Kendilerini aday gösterenler de aynı süre içinde bu isteklerini bir levha ile büyük sekreterliğe bildirirler. bu maddece belirtilen bütün şartlar yerine getirilmeden isimleri büyük sekreterliğe bildirilmiş olan üyelerin adaylıkları geçersizdir. Şubat ayı sonuna kadar büyük sekreterliğe ulaşmış olan aday isimleri Martın onbeşine kadar bir liste halinde oy sayısı ve vadisi belirtilmeden soyadının alfabetik sırası ile büyük loca genel kurulu üyelerine ve localara gönderilir. bu listede seçilmiş olan adaylarla adaylıklarını bizzat koymuş olanlar ayrı ayrı belirtilirler.

- Büyük Üstad Seçimi

Genel Kurul adaylar arasında gizli oyla yaptığı seçimde hazır bulunanların yarıdan bir fazlasının oyunu almış olan üstadı P. S. Büyük Üstadlığa seçmiş olur. ilk turda hiç kimse ekseriyeti sağlamamışsa en çok oy almış olan üç aday arasında seçim tekrarlanır. ikinci turda da hiçbir aday birinci fıkrada yazılı çoğunluğu sağlayamamışsa en çok oy almış olan iki aday arasında seçim tekrarlanır ve çoğunluk sağlanıncaya kadar oylamaya devam edilir. Adaylık niteliğini kazanmamış olanlara verilmiş oylarla boş oylar hükümsüz sayılır ve hükümsüz oy adedince delege toplantıya katılmamış sayılarak nisap birinci fıkraya göre hesaplanır. önceki büyük üstad yeni seçilen büyük üstada yemin ettirir, isadını yapar ve genel kurulun idaresini ona terkeder.

- Sekreter ve Hazine Emini Seçimi

Sekreter ve Hazine Emini, Büyük Üstadın merkez vadisindeki delegeler arasından göstereceği ikişer aday arasından gizli oyla ayrı ayrı seçilirler.

- Büyük Görevliler Kurulunun Diğer Üyelerinin Adaylığı

Büyük Görevliler Kurulunun diğer üyelerinin adayları vadilerde Büyük Üstad adaylığı için yapılan toplantıda ve Büyük üstad adaylarının tespitinden hemen sonra aynı usul ile seçilirler. aday seçilenlerin isimleri büyük üstad adaylarını gösteren liste ile birlikte şubat ayı sonuna kadar bir levha ile sekreterliğe gönderilir. şubat ayı sonuna kadar sekreterliğe ulaşmış olan aday isimleri martın onbeşine kadar her vadi için ayrı bir liste halinde oy adedi belirtilmeden ve aldıkları oy sırası ile büyük loca genel kurulu üyelerine gönderilir.

- Diğer Görevlilerin Seçimi

Diğer Görevliler her vadi için ayrı bir liste halinde ve kendisine düşen kontenjan hesabına göre en fazla oy hesabıyla seçilirler. bunların görevlerini büyük üstad tayin eder. görevlilerin isadı, büyük üstad tarafından toplu olarak yapılır.

- Büyük Üstad

a) Türk Masonluğu adına yapılacak yayınları kontrol ederek gerekli müsaadeyi verir
b) Senelik kelimeyi düzenleyerek localara gönderir
c) Olaganüstü durumlarda büyük görevliler kurulunun bütün yetkilerini tek başına kullanabilir, ancak bu gibi tasarruflarını büyük görevliler kurulunun ilk toplantısında bu kurulun onayına sunar
d) Genel Kurulun ve Büyük Görevliler Kurulunun kararlarını yürütür
e) Masonluğa aykırı davranışı sabit olan bir üyeyi resen harici aleme iade edebilir
f) Görevliler Kurulunun tasvibini aldıktan sonra Masonluktan tard edilmiş kimseler hakkındaki tard kararını harici alemde ilan edebilir.
g) Başka Obediyanslar nezdindeki münasebetleri düzenler. Dostluk kefillerini kabul ve tayin eder.
h) Genel Kurulun ve Görevliler Kurulunun toplantılarına başkanlık eder
i) Türkiye sınırları içindeki bütün muntazam locaların Komite, sandık ve komisyonların tabii üyesi olarak lüzum gördüğü hallerde bunlara başkanlık eder
j) Başkanlık ettiği toplantılarda üstadı muhteremlerin localarda sahip oldukları yetkileri aynen kullanır
k) Başkanlık ettiği toplantılarda oylamaya katılamaz ancak eşit oy çıktığı taktirde istediği tarafın kararını muteber sayar
l) Uygun gördüğü muntazam masonlara usulünce şeref görevliliği payesi tanıyabilir. bu suretle bir görevi fiilen ifa etmemiş olan bir üyeye o görevin tanıdığı imtiyazları verilmiş olur
m) Eğitim ve Öğretim Localarının başkan ve yardımcılarını tayin eder
n) bu tüzükle kendisine verilen diğer görevleri yerine getirir.

- Önceki Büyük Üstad

Önceki Büyük Üstad oturumların açılış, kapanış ve çalışmalarında ritüellere, büyük loca tüzüğüne ve diğer mevzuata uygunluğu sağlamak için Büyük üstad yardım eder. büyük üstadın sorması halinde görüşlerini açıklar

- Büyük Üstad Kaymakam ve Temsilcileri

Büyük üstad kaymakamı, büyük üstadın muvakkat yokluğunda onun bütün yetkilerini kullanır. büyük üstat temsilcileri, büyük üstadın verdiği yetkiler dahilinde onu temsil ederler ve gösterdiği görevleri yaparlar.

D) HAYSİYET KURULLARI

- Masonluğa Aykırı Davranışlar

a) İnsanlığın şeref, namus ve haysiyetine aykırı olarak işlenmiş her türlü fiil
b) Masonluk prensiplerine ve nizamlarına riayetsizlik gerek kardeşlere gerekse masonluğa karşı görevlerin yerine getirilmemesi

Bu fiillerden birisini işlemiş olduğu iddia edilen bir üye hakkında büyük üstad veya görevliler kurulu tarafından resen soruşturma açılmasına karar verilebileceği gibi Büyük Locaya bağlı herhangi bir muntazam mason da şikayette bulunabilir.

- Yargı Organları

a) Haysiyet Kurulları
b) Yüksek Haysiyet Divanı

Bu organlar iki senede bir her locanın büyük loca delegelerinin seçimi sırasında ve delege seçiminden hemen sonra en az on beş senelik üstatlar arasından seçerek isimlerini büyük sekreterliğe bildireceği ikişer aday arasından görevliler kurulunca teşkil olunurlar. görevliler ve loca delegeleri ile müfettişler bu üyeliklere tayin edilemezler. en az 7 locanın bulunduğu vadilerde birer haysiyet kurulu büyük locanın merkezinde ayrıca bir yüksek haysiyet divanı bulunur. 7 locanın bulunmadığı vadilerde disiplin ve yargı işlerine hangi haysiyet kurulunun bakacağına görevliler kurulu karar verir. görevliler kurlu her vadideki haysiyet kurulu için bir başkan ve dört üyeyi o vadide gösterilmiş adaylar arasından, yüksek haysiyet divanı için ise bir başkan ve 8 üyeyi bütün adaylar arasından iki sene için seçer. başkanların hukukçu olmaları tercih olunur. her kurul gerekli sekreter ve yardımcılarını üstad derecesindeki kardeşler arasından seçer.

- Soruşturma

Masonluğa aykırı davranışlardan olduğu ve uzlaşmaya varılamayacağı anlaşıldığında soruşturmanın açılmasına karar verilir. başkan duruşma gününü tespit ederek bunu iadeli taahütlü mektuplarla taraflara bildirir. soruşturma lokal içinde bu iş için ayrılan yerde gizli olarak başkan ve 2 üye tarafından yapılır. başkan hazır değilse kurulun diğer üyesi ile heyet tamamlanır ve masonik kıdemi fazla olan üye heyete başkanlık eder. hakkında şikayette bulunulmuş olan kardeş başka bir kardeşi savunucu olarak bulundurabilir ancak savunuculuk her ne ad altında olursa olsun ücret karşılığında yapılamaz. görevliler loca üstadı muhteremleri ve müfettişler savunucu olamazlar. masonluktan çıkarılma müeyyidesini gerektiren fiillerin dışında kalan bir fiil dolayısıyla yapılan şikayetler halinde soruşturma devam ettiği sürece şikayetçi, şikayetinden vaz geçerse soruşturma düşer. haysiyet kurulunun tarafları ve tanıkları dinlemek delilleri toplamak gereken yerlerden yazı ile bilgi istemek ve bilirkişi incelemesi yapmak yetkileri vardır. hakkında şikayet vaki olan kimse soruşturmada hazır bulunmaz veya bulunmak istemezse kararı haysiyet kurulu verir, savunucusu varsa yalnız onun huzuru ile soruşturma yapılır. haysiyet kurulu soruşturmanın derinleştirilmesine tarafların arzusu üzerine veya resen karar verebilir.